Skip to content
PRIO_Logo_AfzenderKMO

Agressie in de zorg opnemen in je RI&E: van incidentmelding naar maatregelen

Agressie in de zorg is een serieus arbeidsrisico. Zorgmedewerkers krijgen te maken met scheldpartijen, bedreigingen, intimidatie en soms zelfs fysiek geweld. Met een goede Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) breng je agressierisico’s in kaart en vertaal je incidentmeldingen naar maatregelen. Maar hoe pak je dat aan? En hoe zorg je ervoor dat agressiepreventie ook in de praktijk wordt toegepast?

PRIO voor de zorgsector Hoe werkt PRIO?

Waarom agressie in de zorg opnemen in je RI&E?

Zorgmedewerkers werken dagelijks met patiënten, cliënten, bewoners en bezoekers. Daarbij kunnen spanningen ontstaan, bijvoorbeeld door emoties, onbegrip, psychische problematiek of lange wachttijden. Soms leidt dit tot agressief gedrag.

Agressie en geweld door derden vallen onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Volgens de Arbowet moeten werkgevers deze risico’s in kaart brengen en maatregelen nemen om ze te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken.

Veelvoorkomende vormen van agressie in de zorg zijn:

  • Verbale agressie: schelden, schreeuwen, beledigen of dreigen.
  • Fysieke agressie: slaan, schoppen, duwen of het gooien met voorwerpen.
  • Intimidatie en bedreiging: medewerkers onder druk zetten of bedreigen.
  • Seksuele intimidatie: ongewenste opmerkingen, aanrakingen of ander grensoverschrijdend gedrag.
  • Digitale agressie: bedreigende berichten of intimidatie via digitale kanalen.

Door deze risico’s op te nemen in de RI&E ontstaat inzicht in waar problemen spelen en welke maatregelen nodig zijn. Zo wordt agressiepreventie onderdeel van het veiligheidsbeleid binnen de organisatie.

RI&E Quickscan

Van incidentmelding naar maatregelen in 5 stappen

Het melden van agressie-incidenten is belangrijk, maar een registratie alleen maakt de werkomgeving niet veiliger. Door meldingen te analyseren en te verwerken in de RI&E, kun je risico’s herkennen en gericht maatregelen nemen.

Met de volgende vijf stappen maak je van incidentregistratie een structurele aanpak:

Teammeeting training workshop RI&E PRIO
1

Breng agressierisico's in kaart

Niet iedere zorgmedewerker loopt dezelfde risico’s. Een verpleegkundige op de spoedeisende hulp krijgt met andere situaties te maken dan een medewerker in de thuiszorg of een begeleider in de gehandicaptenzorg.

Onderzoek daarom per afdeling, functie en werksituatie welke vormen van agressie kunnen voorkomen. Gebruik hiervoor incidentmeldingen, gesprekken met medewerkers en bestaande veiligheidsgegevens.

Kijk ook naar situaties waarin medewerkers alleen werken, nachtdiensten draaien of regelmatig te maken krijgen met gespannen patiënten of bezoekers.

Met een RI&E voor zorg en welzijn kun je de risico-inventarisatie laten aansluiten op de werkzaamheden binnen jouw zorgorganisatie.

2

Analyseer incidentmeldingen en beoordeel de risico's

Incidentmeldingen geven waardevolle informatie over onveilige situaties. Door meldingen te analyseren, ontdek je bijvoorbeeld of agressie vooral voorkomt op bepaalde afdelingen, tijdens specifieke diensten of bij bepaalde werkzaamheden.

Beoordeel vervolgens hoe groot de risico’s zijn. Kijk daarbij naar de kans op agressie, de mogelijke gevolgen en de maatregelen die al aanwezig zijn.

Houd er rekening mee dat niet ieder incident wordt gemeld. Betrek daarom ook de ervaringen van medewerkers bij de beoordeling.

Zo wordt duidelijk welke risico’s de meeste aandacht nodig hebben.

3

Bepaal passende maatregelen tegen agressie

Op basis van de risicoanalyse bepaal je welke maatregelen nodig zijn om agressie te voorkomen en medewerkers beter te beschermen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Duidelijke huisregels: afspraken over gewenst gedrag en de gevolgen van agressie.
  • Veilige werkplekken: alarmeringssystemen, veilige spreekkamers en voldoende personele bezetting.
  • Training en instructie: medewerkers leren agressie herkennen en de-escalerend handelen.
  • Opvang en nazorg: ondersteuning voor medewerkers die met agressie te maken hebben gehad.

Kies waar mogelijk eerst maatregelen die de oorzaak van het risico aanpakken. Alleen een training aanbieden is bijvoorbeeld niet voldoende wanneer medewerkers structureel onveilig alleen werken.

4

Leg maatregelen vast in het Plan van Aanpak

De RI&E is pas compleet met een Plan van Aanpak (PvA). Hierin leg je vast welke maatregelen worden uitgevoerd, wie daarvoor verantwoordelijk is en wanneer ze klaar moeten zijn.

Maak maatregelen zo concreet mogelijk. In plaats van ‘meer aandacht voor agressie’ kun je bijvoorbeeld vastleggen dat alle medewerkers van een afdeling vóór een bepaalde datum instructie krijgen over het gebruik van een alarmeringssysteem.

Met RI&E-software van PRIO kun je risico’s en maatregelen overzichtelijk vastleggen en de voortgang van het Plan van Aanpak bewaken.

5

Evalueer en actualiseer de RI&E

Agressiepreventie stopt niet zodra maatregelen zijn uitgevoerd. Controleer regelmatig of ze daadwerkelijk bijdragen aan een veiligere werkomgeving.

Analyseer nieuwe incidentmeldingen, bespreek ervaringen met medewerkers en controleer of afspraken worden nageleefd. Blijkt een maatregel onvoldoende effect te hebben? Pas deze dan aan.

Ook veranderingen in werkzaamheden, personeelsbezetting of cliëntengroepen kunnen aanleiding zijn om de RI&E te actualiseren.

Zo blijft agressiepreventie een continu onderdeel van het veiligheidsbeleid.

Hoe helpt PRIO bij het aanpakken van agressierisico's?

Binnen zorgorganisaties kan het lastig zijn om overzicht te houden over alle risico’s en verbetermaatregelen. Zeker wanneer verschillende afdelingen of locaties betrokken zijn.

Met PRIO RI&E-software breng je arbeidsrisico’s gestructureerd in kaart, leg je maatregelen vast en houd je inzicht in de voortgang. Zo wordt duidelijk welke acties nog openstaan en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering.

Voor zorgorganisaties biedt PRIO voor zorg en welzijn een branchegerichte aanpak die aansluit op de dagelijkse praktijk.

De software vervangt het bestaande incidentmeldsysteem niet, maar helpt om de risico’s en verbetermaatregelen die uit incidentanalyses naar voren komen structureel op te volgen.




pexels-fauxels-3183197

Van incidentmelding naar een veiligere zorgomgeving

Agressie in de zorg vraagt om meer dan het registreren van incidenten. Door meldingen te analyseren, risico’s op te nemen in de RI&E en concrete maatregelen vast te leggen, werk je structureel aan een veiligere werkomgeving.

Met een actuele RI&E en een duidelijk Plan van Aanpak zorg je ervoor dat verbeteringen niet alleen worden afgesproken, maar ook worden uitgevoerd.

Wil je meer grip op arbeidsrisico’s binnen jouw zorgorganisatie? Ontdek de mogelijkheden van PRIO en maak van jouw RI&E een praktisch hulpmiddel voor een veilige werkomgeving.

preventiemedeweker RI&E

Veelgestelde vragen

Neem PSA structureel mee: beleid, signalering en maatregelen. PRIO ondersteunt dit inclusief acties en registraties.

We zetten je omgeving op en je kan direct aan de slag. Indien gewenst volg je bij ons een workshop of  training zodat je, met behulp van PRIO, je RI&E nog makkelijker kan maken.

De RI&E moet altijd geactualiseerd worden bij wijzigingen. Het beste is altijd om periodiek de RI&E bij te werken en bij wijzigingen in de organisatie dit direct te doen.

Ja. Voor alle organisaties met medewerkers is het hebben van een actuele RI&E wettelijk verplicht (Arbowet).

Lees meer